Vì sao mùa hè máy làm đá viên lại rơi đá chậm và sản lượng thấp?

Bước vào giai đoạn cao điểm nắng nóng, nhu cầu sử dụng thức uống lạnh tăng vọt khiến lượng đá tiêu thụ tại các quán cafe, nhà hàng thường tăng gấp đôi, gấp ba. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm các chủ cơ sở F&B thường xuyên phải đối mặt với một nghịch lý “đau đầu”: Máy làm đá tự động bỗng nhiên hoạt động ì ạch, thời gian làm một mẻ đá kéo dài hơn bình thường và sản lượng thực tế sụt giảm nghiêm trọng so với thông số của nhà sản xuất.

Nhiều người lầm tưởng rằng thiết bị đã bị hỏng hóc hoặc lốc nén có vấn đề. Tuy nhiên, dưới góc độ kỹ thuật điện lạnh, hiện tượng sụt giảm hiệu suất này hoàn toàn xuất phát từ các nguyên lý nhiệt động lực học cơ bản.

Tác động của nhiệt độ nước cấp đầu vào (Tăng từ 20 độ lên 30 độ)

Nguyên lý cốt lõi của việc tạo ra viên đá là máy nén phải rút nhiệt lượng ra khỏi nguồn nước cấp để hạ nhiệt độ nước xuống điểm đóng băng (0 độ C) và tiếp tục làm lạnh sâu xuống mức -10 đến -15 độ C để viên đá già và cứng.

Trong những ngày thời tiết mát mẻ, nhiệt độ nước sinh hoạt từ đường ống thường ổn định ở mức 20 – 22 độ C. Tuy nhiên, vào mùa hè, nhiệt độ môi trường tăng cao làm nung nóng toàn bộ hệ thống bồn chứa và đường ống dẫn. Nước chảy vào máy làm đá lúc này có thể đạt tới 30 – 35 độ C.

Sự chênh lệch lên tới hơn 10 độ C này buộc block nén phải hoạt động thêm một khoảng thời gian đáng kể (thường mất thêm 5 – 10 phút cho mỗi chu trình) chỉ để triệt tiêu lượng “nhiệt dư” ban đầu trước khi quá trình kết tinh đá thực sự bắt đầu. Hậu quả là thời gian của một mẻ đá bị kéo dài, làm tổng sản lượng trong 24 giờ bị sụt giảm.

Tác động của nhiệt độ môi trường lên hiệu suất ngưng tụ dàn nóng

Bên cạnh nguồn nước cấp, “kẻ thù” lớn thứ hai của hệ thống làm lạnh chính là nhiệt độ không khí xung quanh.

Để làm lạnh được khối nước bên trong, dàn nóng của máy phải liên tục xả lượng nhiệt tương đương (cộng thêm nhiệt sinh ra từ lốc máy) ra môi trường bên ngoài thông qua quạt tản nhiệt. Quá trình trao đổi nhiệt này chỉ diễn ra hiệu quả khi có sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa dàn nóng và không khí phòng.

Vào mùa hè, nhiệt độ tại khu vực bếp công nghiệp hoặc quầy pha chế thường xuyên chạm ngưỡng 38 – 40 độ C, cộng thêm độ ẩm cao khiến không khí bị “đặc” lại. Dàn nóng không thể xả nhiệt nhanh chóng, làm áp suất gas tăng vọt. Hệ thống cảm biến sẽ ép máy nén phải chạy chậm lại để tránh quá tải, hoặc thậm chí rơ-le nhiệt có thể tự động ngắt block nén để bảo vệ an toàn. Đây là lý do chính khiến máy làm đá bị “hụt hơi”, rơi đá chậm lại một cách rõ rệt.

Mẹo khắc phục: Bọc bảo ôn đường nước và tăng cường quạt thông gió

Để giảm thiểu sự hao hụt hiệu suất trong mùa cao điểm, các kỹ thuật viên vận hành F&B khuyến cáo chủ quán nên chủ động thực hiện ngay các biện pháp can thiệp kỹ thuật sau:

• Xử lý nhiệt độ nước cấp: Sử dụng ống bảo ôn (xốp cách nhiệt) bọc kín toàn bộ đường ống dẫn nước từ bồn chứa hoặc máy lọc RO vào máy làm đá để hạn chế sự hấp thụ nhiệt từ môi trường.
• Tối ưu hóa không gian tản nhiệt: Tuyệt đối không nhét máy làm đá vào các góc kín hoặc khe tủ quá chật. Phải đảm bảo khoảng cách tối thiểu từ khe tản nhiệt của máy đến tường là 15 – 20cm.
• Tăng cường lưu thông khí: Lắp đặt thêm quạt thông gió hoặc quạt hút mùi ngay phía trên vị trí đặt máy để nhanh chóng đẩy luồng khí nóng ra ngoài, giúp block máy “dễ thở” hơn. Đồng thời, nhớ tháo và vệ sinh lưới lọc bụi dàn nóng ít nhất 1 lần/tháng.

Khuyến cáo: Chọn máy dư công suất 20% dự phòng mùa cao điểm

Việc sụt giảm từ 10% đến 25% công suất làm đá trong những ngày nhiệt độ môi trường đạt đỉnh (trên 38 độ C) là hiện tượng vật lý tất yếu đối với hầu hết các thiết bị điện lạnh, dù là hàng cao cấp đến mấy.

Đây là lý do các chuyên gia luôn khuyên khách hàng khi chọn mua máy làm đá viên công nghiệp nên tính toán dung lượng dôi dư khoảng 20-30% so với nhu cầu thực tế để bù đắp sự hao hụt hiệu suất trong những tháng hè… Một chiếc máy dư tải không chỉ đảm bảo nguồn cung đá luôn dồi dào trong những giờ cao điểm nhất, mà còn giúp thiết bị không bị vắt kiệt công suất, từ đó kéo dài tuổi thọ cho hệ thống máy nén và đem lại hiệu quả đầu tư bền vững.